Klima tipleri ve kısa tarihi

Aslında ilginçtir ki, günümüzde kullanılan klimaların doğuşu, hiç de sanıldığı gibi bir işe hizmet etmemektedir. Modern klimaların doğuşu aslınsda tamamen başka bir ihtiyaçtan kaynaklanmaktaydı. Willis Havilan Carrier’ın 1901 yılında üniversiteden mezun olduktan sonra, girdiği yayınevinde başlıyor bütün hikaye. Yayın evi matbaasındaki, aşırı nem ve sıcaktan dolayı, baskı sorunları yaşanmaktadır. Şirketin adı Buffalo Forge Company’dir. Şirketin istediği çözümü, haftalık 10 dolara işe başlayan Carrier bulur. Kağıtların geçtiği makinelerden soğuk hava geçirilerek başlayan bu hikaye, günümüzde bütün hızıyla devam etmekte ve insanlara daha konforlu bir hayatı olanaklı kılmaktadır.
Bu konudaki ilk patent 1906 yılında Carrier’ e aittir. Ancak,  “Air Canditioner” yani klima terimi, bir tekstil mühendisi olan Stuart H. Cramer’e aittir.
Modern denilebilecek anlamda klima ilk kez, 1924 yılında J.L. Hudson Department Store’da kullanılmaya başlanmıştır. İlk kullanım alanları olarak sinema ve tiyatro salonları sayılabilir. 1950 yılından sonra yaygın olarak evlerde de kullanımına geçilmiştir.
Genel olarak klimaları, endüstriyel, kişisel ve araç tipi olarak ayırmak mümkündür. Endüstriyel klimalar, büyük sanayi işletmeleri, iş merkezleri, oteller v.s. gibi geniş ölçekli ihtiyaçlara cevap veren multi-split tipteki klimalardır; daha küçük ölçekte ihtiyaçları olan ev , ofis gibi alanlarda kişisel klimalar tercih edilmektedir.
Araçlarda da aynı mantıkla çalışan klimalar kullanılmaktadır.

Klima’nın çalışma prensipleri

Klimaların çalışma prensibi, genel olarak evlerde kullanılan buzdolaplarına benzer. Teknik ve karmaşık işlemleri bir tarafa bırakacak olursak, soğutma için, klimanın içerdiği özel bir akışkanın buharlaşma ve yoğunlaşma özelliklerinden yararlanılır. Kompresör tarafından sıkışıtrılan özel akışkan (Freon), gaz haline getirilir. Bu süreç içinde ortamdan alınan ısı dışarı atılır. Böylece soğutma işlemi gerçekleşmiş olur.
Genel olarak araçlarada klima; manuel ve otomatik olarak iki tip kullanılmaktadır. Üçüncü bir tip; yarı otomatik olarakta klima üretimi yapılmaktadır. Aralarındaki fark, ……..
Kaloriferli bir aracın klimalı araca dönüştürülmesi günümüzde bile pek sağlıklı bir uygulama olarak gözükmemektedir. Klima ve kaloriferin yapı olarak birbirinden farkları bir hayli fazladır. Kaloriferde kullanılan ekipmanların üzerine ek olarak klimada soğutma işlemini sağlayan gazın (Freon), kapalı bir sistem içerisinde dolaştırılması gerekmektedir. Bu dolaşımı sağlayan cihaz kompresör;  bununla birlikte sisteme; kondanser, evaparatör, gaz tankı, gaz boruları, nem tutucu filtre, valf  presostat v.s. gibi parçalar ilave olarak gelir. Bu parçaların araç kokpiti içerisindeki yerleşim farklılığı; araç motor bloğu içindeki yerleşim farklılığı  vede araç elektrik tesisatının farklılığı; klimalı tipe dönüştürülmesine pek olanak sağlamaz. Klimanın araca sonradan takılmasına müsaade edecek tesisatının araç üzerinde hazır bulundurulması; araç üreticilerinin yetkisi ve sorumluluğundadır.

Klima sisteminin verimli bir şekilde kullanımı için bazı öneriler;

1. Güneş altında park edilmiş bir aracın içinde sıcaklık çok yükselir. Bu araç kliması çalıştırıldıktan sonra camlar açık olarak bir süre kullanılır. Böylece araç içerisindeki aşırı sıcak hava kısa sürede dışarıya atılarak sıcaklığın düşmesi sağlanmış olunur.
2. Havadaki nemin az veya çok oluşu, aracın rengi, yolcu sayısı, camların renkli veya renksiz oluşu klimanın verimini etkiler.
3. Klima çalışırken motor sıcaklığı daha fazla artar. Bu nedenle motor soğutma devresi daha sık kontrol edilmelidir.
4. Yoğunlaştırıcı (kompresör) ve radyatörün temizlik durumu sık sık kontrol edilmeli ve önüne herhangi bir ekran konmamalıdır.
5. Klima çalışırken aracın altına akan sudan endişelenilmemelidir. Bu su buharlaştırıcıda (evaparatörde) yoğunlaşan havanın neminden kaynaklanmalıdır.
6. Klima sistemi kış aylarında en az haftada bir defa çalıştırılarak soğutucunun devirdaim yapması sağlanmalıdır. ( En az 5-10dk. )
7. Yılda bir kez klima sistemini ve soğutucu gaz şarjını kontrol etmek gerekir.

 

Elle Kumandalı / Manuel  Klima
-     Kumanda paneli manuel düğmelidir.
-     Teller yardımı ile klepelere hareket manuel olarak iletilir.
-     Klimanın devreye girmesi A/C düğmesinin kullanılmasıyla olur.
-     Ortam ısıtılması veya soğutulması manueldir. (istenilen sıcaklık sabitlenemez.)
     
Otomatik Klima

1. Elektronik kumanda panel ünitesi vardır. (Dijital tam otomatik – düğme ayarlı yarı otomatik )
2. Servomotorlar yardımı ile klepelere hareket otomatik olarak iletilir.
3. Klimanın devreye girmesi için istenilen sıcaklık ayarının yapılması yeterlidir. ( 18° - 22° )
4. Ortam ısıtılması veya soğutulması otomatiktir. ( girilen sıcaklık derecesini sistem otomatik olarak sürekli sağlar.)

 

Mako’da kalorifer & klima
Mako’da kalorifer ve klima üretimi ilk olarak Fiat / Tempra serisi ile 1993 Şubat ayında otomatik
klima-kalorifer verilmesi ile başlamış; seri olarak 1999 yılına kadar üretilmiştir.
1994-1999 Fiat / Tipo klima-kalorifer.
1997 Fiat / Uno kalorifer.
1998 Fiat / Palio-Albea klima-kalorifer - Ford / Transit kalorifer.
1999-2004 Renault / Clio kalorifer-klima.
2000 Fiat / Doblo kalorifer-klima. - BMC / Profesyonel-Levend  kalorifer.
2002 Fiat / Palio Rst. -Albea Rst. kalorifer-klima.
2007 Fiat / Linea otomatik klima-klima-kalorifer.
2007 Fiat / Fiorino otomatik klima-klima-kalorifer.
2009 Fiat / New Doblo klima-klima-kalorifer.

      Mako’da kalorifer-klima üretimi 1993 yılında 4 kişi  ile başlamış olup, bugün için
kalorifer-klima üretiminde 100 arkadaşımız çalışmaktadır.

                             
Çalışma şekli...